Miras Hukukunda Tenkis Davası ve Saklı Pay Oranları

Miras bırakanın (muris), hayattayken yaptığı kazandırmalar veya vasiyetname yoluyla yasal mirasçılarının kanuni haklarını ihlal etmesi durumunda, bu hakların korunması amacıyla açılan davaya Tenkis Davası denir. Bu davanın temel amacı, yasal mirasçıların Saklı Paylarını güvence altına almaktır.

Saklı Pay Nedir ve Kimlerin Saklı Payı Vardır?

Saklı pay, miras bırakanın vasiyetname ya da bağışlamalarla üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği, kanun tarafından korunan miras payı oranlarıdır. Türk Medeni Kanunu’na göre yalnızca şu kişilerin saklı pay hakkı mevcuttur:

• Altsoy (Çocuklar ve Torunlar): Yasal miras payının yarısı (1/2).
• Anne ve Baba: Yasal miras payının dörtte biri (1/4).
• Sağ Kalan Eş: Eş, altsoy veya anne-baba ile birlikte mirasçı olursa yasal miras payının tamamı (1/1); diğer durumlarda ise yasal miras payının dörtte üçü (3/4).

Not: Kardeşlerin saklı pay hakkı 2007 yılında yapılan yasal düzenleme ile kaldırılmıştır.

Tenkis Davası Açma Şartları ve Zamanaşımı

Tenkis davası açabilmek için murisin yaptığı tasarrufların (vasiyetname, ölümünden önce yapılan bağışlamalar vb.) mirasçıların saklı pay sınırını aşmış olması gerekir. Murisin yaptığı tüm işlemler değil, sadece saklı payı zedeleyen kısım tenkis edilir (indirilir).

Bu dava hak düşürücü sürelere tabidir:

• Mirasçıların, saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır.
• Her halükarda vasiyetnamelerde açılış tarihinden, diğer kazandırmalarda ise mirasın açılış (ölüm) tarihinden itibaren 10 yıl geçmekle dava hakkı düşer.

Miras paylaşımı ve tenkis davaları karmaşık matematiksel hesaplamalar ve hukuki yorumlar gerektirdiğinden, hak kaybına uğramamak adına uzman bir miras hukuku avukatından danışmanlık alınması elzemdir.