İdari İşlemlerin İptali Davası ve Yürütmenin Durdurulması

Devlet veya kamu kurumları (idare) tarafından tek taraflı irade beyanıyla tesis edilen idari işlemlerin hukuka uygun olması anayasal bir zorunluluktur. İdarenin işlemlerinde hukuka aykırılık bulunması durumunda, bu işlemlerin iptali amacıyla açılan davalara İptal Davası denir.

İdari İşlemin Unsurları ve Hukuka Aykırılık

Bir idari işlemin iptal edilebilmesi için şu beş unsurdan en az birinde hukuka aykırılık bulunmalıdır:

• Yetki: İşlemi yapan makamın veya kamu görevlisinin yasal olarak bu işlemi yapmaya yetkili olmaması.
• Şekil: Kanunun öngördüğü yazılı usul, imza, kurul kararı gibi şekil şartlarına uyulmaması.
• Sebep: İşlemin dayandığı yasal veya fiili gerekçelerin somut gerçeklikle uyuşmaması.
• Konu: İşlemle elde edilmek istenen hukuki sonucun kanunlara aykırı olması.
• Amaç: İdari işlemin kamu yararı dışında, kişisel veya siyasi amaçlarla yapılması.

Dava Açma Süreleri ve Yürütmenin Durdurulması

İdari yargıda dava açma süreleri hak düşürücüdür. Genel dava açma süresi Danıştay ve İdare Mahkemelerinde 60 gün, Vergi Mahkemelerinde ise 30 gündür.

İdari dava açılması, kural olarak o işlemin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Hak kayıplarının önüne geçebilmek için davayla birlikte Yürütmenin Durdurulması (YD) talep edilmelidir. Yürütmenin durdurulabilmesi için şu iki şartın birlikte gerçekleşmesi yasal zorunluluktur:

1. İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğacak olması.
2. İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması.

İdarenin hukuka aykırı kararlarına karşı açılacak davalar teknik süre ve usul kurallarına bağlı olduğundan, sürecin idare hukuku alanında uzman bir avukatla yürütülmesi hayati önem taşır.